6.VE 7. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ POWERPOİNT SUNULARINI İSTEYEN ÖĞRETMEN ARKADAŞLARA GÖNDEREBİLİRİM..MSN DEN BANA ULAŞABİLİRSİNİZ

ÖMER ÖZ

FEN VE TEK.ÖĞRT.

Eminim hemen, hemen hepinizin içine düştüğü bu tip anlar olmuştur. İmtihandan çıkıp da cevaplara bir göz attığınızda, "Bu cevabı ben nasıl oldu da yapamadım" diye kendi kendinize kızdığınızı şu anda belki de anımsıyorsunuz. Bu tip günleriniz olduysa şöyle bir geri dönüp o günlere rastlayan beslenmenize bir göz atmanızı tavsiye ediyorum.

Bugün ilk etapta beyin gücü ile beyni besleyen yiyecekler konusuna eğilmek istiyorum. İkinci etapta ise hızlı öğrenme teknikleri ile beslenme arasındaki ilişkiyi ortaya koyarak, hangisinin daha önemli olduğunu bir örnekle ortaya koymaya çalışacağım.

"B" vitaminlerinin beyindeki önemli reaksiyonların gerçekleştirilmesindeki payı zihinsel potansiyel açısından hayatidir. Ayrıca B vitaminleri beyni strese karşı da korumaktadır. Beyin için enerji üretimine büyük katkısı olan B vitaminlerinin eksikliği yorgunluğa, hafıza ve zeka performansının zayıflamasına neden olur. Beynin ihtiyacı olan B vitaminlerinin yeterince alınması halinde aşağıda belirtilen zihinsel fonksiyonlarda gelişmelerin olduğu açıkça hissedilmektedir;

Konsantrasyon,

Yaratıcı Düşünme,

Enerjik Hissetme.

Ayrıca demirin beyne oksijen taşınmasında çok önemli bir rolü vardır. Özellikle oksijenin beyne taşınması ve beyin tarafından kullanılmasını sağlayan kandaki hemoglobin ve alyuvarların oluşumunda demire ihtiyaç vardır. Daha kısa bir ifadeyle beynin temel enerji kaynaklarından biri olan oksijenin beyne taşınabilmesi için demire ihtiyaç vardır. Dolayısı ile diyetimiizde mutlaka demir içeren yiyecekler bulundurmalıyız.

Demirin yiyeceklerden emilmesini kolaylaştıran vitamin ise "C" vitaminidir. Bundan dolayı demir içeren yiyeceklerin "C" vitamini içeren, örneğin turunçgiller, kivi, domates, patates, karnabahar, brokoli, kavun, çilek, incir, kırmızı ve yeşil biber gibi besinlerle birlikte alınmasında fayda vardır. Bunun yanında kafein içeren içecekler ise demirin emilmesini engellemektedir.

Mesleklerin incelenmesi ve meslekler hakkındaki bilgilerin bireylere verilmesi oldukça kapsamlı ve türlü tekniklerin kullanılmasını gerektiren sürekli bir iştir. Girilebilecek mesleklerin incelenmesinde ciddi güçlükler getirmektedir.

Humphreys ve arkadaşları, mesleklerin incelenmesinde cevaplandırılması gereken soruları şöyle sıralamışlardır:

1. Mesleğin esasını oluşturan işin özelliği nedir?

2. Meslekte hangi yetenekler gereklidir?

3. Mesleğin gerektirdiği eğitim düzeyi nedir?

4. Mesleğe giriş koşulları nelerdir?

5. Mesleğe giriş için belli bir sınırlama var mıdır?

6. Çalışma koşulları nelerdir?

7. Meslekte personel ihtiyacı ve personel alma ihtiyacı nedir?

8. Mesleğin gelir durumu nasıldır?

9. Meslek genel olarak yaşam boyu sürecek bir meslek niteliğinde midir?

Her meslek için bu incelemenin yapılamadığı durumlarda birbirine yakın meslekler bir arada gruplanıp, gerekirse alt gruplara ayrılıp bu inceleme gruplara göre yapılabilir. Örneğin, sosyal bilimler, fen bilimleri, teknik bilimler, sağlık bilimleri, temel bilimler gibi meslekler gruplanabilir ya da bunların altında alt gruplar oluşturulabilir.

Her lise öğrencisi kim bilir kaç kere geleceği hakkında”Liseyi bitirince...” diye başlayan planlar yapmış ya da kurmuştur. Bu geleceğe ait beklentileri; toplumun, bütün kurum ve olanakları ile desteklemesi, yöneltmesi ve öğrencileri gerçekçi planlarına ulaşacak şekilde hazırlaması gerekmektedir.

Liselerimizdeki öğrencilerin, seçmeleri söz konusu olan meslekleri, hatta öğrenim kurumlarındaki değişik temel ve uygulamalı bilimlere ait bölümleri ve onların fonksiyonlarını bilmedikleri ve öğrenme olanaklarının kısıtlı olduğu bir gerçektir.

Bir meslek seçmek insanın hayatında verdiği önemli kararlardan birisidir. Bu karar yerinde ve zamanında olduğu oranda geleceğe güven ve umutla bakmak olacaktır.

Biliyoruz ki, herkes bir işe sahip olma ihtiyacı duyar. Genç yaşlarda bu ihtiyaç daha fazla hissedilmektedir. Onun içindir ki, lise son sınıfına geçmiş ve üniversiteye girme hazırlığı içinde olanların kendi aralarında ve büyükleri ile ilgili olan tartışmaları çoğunlukla meslek seçme konusu üzerinde olmaktadır. Bu dönemde “Hangi fakülteye girsem acaba?”,”İstediğim fakülteye girebilecek miyim?”,”Üniversiteye giremezsem ne yapacağım?”

Bu ihtiyaç yani bir işe sahip olma ve çalışma ihtiyacı neden ortaya çıkar? Önce bu soruya yanıt arayalım. İlk görülen ve ileri sürülen neden, bireyin para kazanmak suretiyle yaşamını devam ettirebilme sürecidir.bu kısmen doğrudur. Ama acaba yalnızca bu neden bizi bir meslek seçmeye yöneltir mi? Çünkü yalnız neden bu ise, o zaman varlıklı kimselerin bir mesleğe sahip olma ve çalışma ihtiyaçlarının olmaması gerekirdi. Halbuki bu ihtiyaç evrenseldir.

“Yapabileceğinize de inansanız, yapamayacağınıza da inansanız haklı çıkarsınız.” (Henry Ford)

Kaygılı öğrenci kurallara uymaya özen gösterir. Eleştirilmeye hazırlıksızdır, beğenilmek ister. Kaygı duyduğu konular rüyasına girer. Kaygılandığı konularda çok heyecanlanır, yerinde duramaz. Kısacası kaygılı öğrenci sürekli tedirgin olup, duygusal tepkileri abartılıdır. Kaygılı öğrenci, nedenini bilmediği korkular çeker. Soluğu yetmiyormuş gibi sık sık soluk alıp verir, terler.

Yukarıdakileri benzer düşüncelere kapılan kaygılı öğrenci, aslında bu düşüncelerle çalışmalarını olumsuz etkiler. Çünkü böyle düşünceler, öğrencinin kendine olan güvenini sarsar, çalışmalarını verimsiz kılar, sonuçta da başarısızlığa yol açabilir. Bu düşünceler her zaman aynı yoğunlukta olmaz. Bazen artar, bazen azalır.

Kaygının belirtileri

Yapılan araştırmalar, stres sırasında beyinde salgılanan maddelerin miktarındaki artışın öğrenmeyi olumlu etkilediğini ortaya koymuştur. Ancak öğrenme karmaşıklaştıkça ve öğrenme süresi uzadıkça yüksek kaygının öğrenmeyi zorlaştırdığı belirlenmiştir. Bu durumda kaygı düzeyi düşük olan öğrencilerin, kaygı düzeyi yüksek olan öğrencilerden daha başarılı olduğu tespit edilmiştir. Çünkü yüksek kaygı sırasında, beyinde salgılanan maddelerdeki artış, öğrenme süreci için gerekli olan protoin sentezini engelleyici boyutlara ulaşır.

Uzmanlar, kaygının öğrenci başarısını olumsuz etkilediğini tespit etmişlerdir. 1985 – 1986 eğitim öğretim yılında Türkiye’de sınavlara hazırlanan 5212 öğrenci üzerinde yapılan bir araştırmaya göre bu öğrencilerin kaygı düzeyi ameliyat olacak olan genel cerrahi hastalarının kaygı düzeyinden yüksek çıkmıştır. Almanya’da Erlangen Üniversitesi’nde tıp psikolojisi öğretim üyesi olan Siegfried Lehr, yaptığı araştırmalara dayanarak, sürekli stres altında yaşayanların beyinlerinin en geç 40 yaşından sonra gerileyeceğini söylemektedir. Öyleyse kaygıdan mutlaka kurtulmak gerekir.

Kendine güvensizlik, karamsarlık, ailenin yanlış tutumları, daha önce yaşanmış başarısızlıkların takrarlanabileceği endişesi, beklentiler,imkansızlıklar, bilgisizlik... Kaygının daha pek çok sebebi olabilir. Örneğin hedefin belirsizliği, plânsızlık, çalışma metotlarını bilmemek, güvensizlik, danışılacak kişilerin olmaması, arkadaş çevresinin olumsuz telkinleri, öğrencinin önünde başarılı bir örnek olmaması, aile ve çevrenin bilinçsizliği, aileden kalıtım yoluyla getirilen davranışlar bunların arasında sayılabilir. Önemli olan kaygı yaşayan öğrencinin bu kaygısının nedeninin ne olduğunun tespit edilmesidir. Ondan sonraki aşama ise bu nedenlerin zararsız hâle getirilmesidir.

• Yapması gerekenleri uygulamak ve hedeflerine ulaşabilmek için gerekli plânlamayı yapmalı; bunun için de uzmanlardan (öğretmenler) gerekli bilgiyi almalı, yapacağı her şeyi onlara danışmalıdır. Emerson: “Korkunun kaynağı cehalettir.” diyor.
• Plânını uygulamayı başarabildiğini görünce kendine güveni gelecek, iş yapabilme becerisi gelişecektir. Kişinin kendine güveni gelmesi kaygıyı azaltacaktır. Ayrıca kişinin bir plân doğrultusunda doyurucu bir çalışma yapması, kaygısını azaltacaktır. Dale Carnegie: “Dertler için tek bir deva vardır, dünyanın bütün ilaçlarından iyidir: Çalışmak...” diyor.
• Kendine güven duygusu kaygıyı azalttığına göre, bu duyguyu geliştirici etkinliklere yönelmeli, eskiden başarılı olduğu etkinlikleri hatırlamalı, bunu tekrar yapabileceğine kendisini inandırmalıdır.
• Gerçekçi olmalıdır. Gerçekçi olunmazsa hedefe yönelik yetersiz çalışmalar güvenini kıracak, kendini beceriksiz hissetmesine yol açacaktır. Öyleyse kendini iyi tanımalı, kapasitesini iyi belirlemeli, bunun için de öğretmenlerinden destek almalıdır. Jonathan Swift: “Kimse görmek istemeyenler kadar kör değildir.” der. Gerçekleri görmek, başarıya kapı açar; kaygıyı azaltır.
• Saplantılardan kurtulmalıdır. Aklına gelen düşüncelere değil, yaptıklarına değer vermelidir. Gerçekçi, uygulanabilir bir plânla yapılan çalışmalar, kişinin aklına gelen olumsuz düşünceleri giderme bakımından etkili olacaktır.
• Ümitli olmalıdır. Ziya Gökalp: “Nice hastalıklar vardır ki onlara ilaç yerine ümit aşılamak daha hayırlıdır.” diyor. Kaygıyı da ümitle yenebilirsiniz. Ümidini kıracak düşüncelerden uzak durmalı, kendini planlı çalışmaya vermelidir.
• Kendine kendisi gibi olan, çalışkan arkadaşlardan oluşan bir grup kurmalı veya böyle bir grubun içinde yer almalıdır.
• Başkaları adına düşünmemeli: “Ne derler, ne düşünürler hakkımda?” gibi düşüncelere kapılmamalı, kendi yaptıklarına ve yapması gerekenlere bakmalıdır.
• Kişinin kararlı bir şekilde plânlı çalışması sonucunda: “Kazanmam için yapılması gereken ne varsa elimden geldiğince yapıyorum. Bana düşen bu. Bundan sonrası bana ait değil.” şeklindeki bir düşünceyi benimsemesi kişiyi vicdanen rahatlatır; kaygıyı da azaltır. Konfiçyüs: “Bilgi insanı kuşkudan, iyilik acı çekmekten, karalı olmak korkudan kurtarır.” der.
• Olayları abartmamalı, her şeyi kendi konumunda ve değerinde kabul etmelidir. Gereğinden fazla abartılan düşünce ve olaylar öğrenciyi kaygılandırır.
• Müziğe, spora, sosyal ve kültürel etkinliklere zaman ayırmalıdır.
• Sınavı kazananlarla konuşmalı, bu doğrultuda yapılan röportajları okumalı, onlardan ne yapılması gerektiğini öğrenmelidir.
• Kendinin bir birey olduğunu düşünmeli, kendini başkalarıyla karşılaştırmamalıdır. Kendini kendisiyle karşılaştırmalı, hedefe yönelik çalışmalarını gözden geçirmeli, ne kadarını gerçekleştirebildiğini belirlemeli, gerçekleştirmesi gerekenleri nasıl gerçekleştirebileceğini planlamalıdır.
• Hepsinden önemlisi de sınavın her şey olmadığını, hele hele zekâ durumunun asla sınavla ölçülemeyeceğini, sınavı kazanmak kadar kaybetmenin de normal olduğunu düşünmeli, kendini bu düşüncelere inandırmalıdır.

Ders çalışmayı sevmeyen öğrenciler olduğu gibi çalışırken sıkılanların sayısı da hayli fazladır. Çalışmayı sevmemek, çalışmaya başlayamamak kişide motivasyon eksikliği olduğunu gösterir. Çünkü motivasyon kişiyi davranışa yönlendiren istektir.

Motivasyonu sağlayan etkenlerin başında çalışmayı ihtiyaç olarak görmek gelir. Eğer çalışma sonucunda elde edilecek olanlar önemli bir ihtiyaç olarak görülürse kili bu ihtiyacı gidermek için çalışmayı kendisi isteyecektir. Televizyon reklamları da ürünleri tüketiciye ihtiyaç olarak hissettiren motive edici yayınlardan başka bir şey değildir. Hedef, tüketicinin ürünü ihtiyaç olarak görmesini sağlayarak bu ürünü almasına yönelik davranışı yapmasını sağlamaktır. Öğrenci öyleyse çalışmayı bir ihtiyacı gidermek için gerekli görmelidir.

Çalışma sonucunda bir ödül belirleme de motivasyona katkı sağlar. Çok istediğiniz bir şeyi yapmayı kendinize ödül olarak koyabilirsiniz. Eğer bilgisayarla ilgilenmeyi, maçı, televizyonu, yemek yemeyi, uyumayı ya da başka bir şeyi çok seviyorsanız bu çok sevdiğiniz şeyi, çalışma sonrasında kendinize ödül olarak koymanız motivasyonunuzu dolayısıyla da çalışmaya başlamanızı sağlar.